Tek Madde, Tek Değerlendirme: AB Kimyasal Mevzuatı İçin Kritik Bir Adım

Tek Madde, Tek Değerlendirme: AB Kimyasal Mevzuatı İçin Kritik Bir Adım

26 Şubat 2026 Perşembe
12 Aralık 2025 tarihinde Avrupa Birliği, Tek Madde, Tek Değerlendirme (One Substance, One Assessment – OSOA)yasama paketini resmen kabul etmiştir. Bu girişim, AB kimyasal mevzuatında yapısal bir dönüşüm niteliği taşımakta olup, kimyasal risk değerlendirmelerini sadeleştirmeyi ve insan sağlığı ile çevrenin korunmasını güçlendirmeyi amaçlamaktadır.

OSOA Paketinin Üç Temel Mevzuat Metni

OSOA paketi üç ana düzenleme üzerine inşa edilmiştir:

1️⃣ Regulation (EU) 2025/2455

Bu Tüzük, kimyasallar için ortak bir veri platformu kurulmasını öngörmektedir.

  • Kimyasal verilerin bulunabilir (Findable), erişilebilir (Accessible), birlikte çalışabilir (Interoperable) ve yeniden kullanılabilir (Reusable) — yani FAIR prensiplerine uygun olmasını sağlar.

  • Kimyasal risklerin ve düzenleyici müdahalelerin izlenmesine yönelik bir izleme çerçevesi (monitoring framework) oluşturur.


2️⃣ Directive (EU) 2025/2456

Bu Direktif, RoHS Direktifi’ni (Restriction of Hazardous Substances) değiştirmektedir.

  • Bilimsel ve teknik görevlerin önemli bir kısmı European Chemicals Agency (ECHA) bünyesine devredilmektedir.

  • Böylece değerlendirme süreçlerinde teknik uzmanlık tek merkezde toplanmaktadır.


3️⃣ Regulation (EU) 2025/2457

Bu Tüzük;

  • AB gıda mevzuatı

  • European Environment Agency (EEA) düzenlemesi

  • Tıbbi Cihazlar Tüzüğü

  • Kalıcı Organik Kirleticiler (POPs) mevzuatı

dahil olmak üzere birçok AB düzenlemesini değiştirmektedir.

Ayrıca European Food Safety Authority (EFSA), ECHA ve EEA arasında görev paylaşımını ve kurumsal iş birliğini güçlendirmektedir.


Daha Hızlı ve Daha Tutarlı Risk Değerlendirmeleri

Yeni düzenlemelerle birlikte:

  • Tehlikenin tespit edilmesi ile düzenleyici aksiyon alınması arasındaki süre kısalacaktır.

  • Risk değerlendirmelerinde metodolojik tutarlılık artacaktır.

  • Bilimsel tekrarlar ve kurumsal çakışmalar azaltılacaktır.

Avrupa Komisyonu’na göre bu yaklaşım, kamu sağlığı ve çevrenin daha hızlı ve daha etkin korunmasını sağlayacaktır.

OSOA çerçevesi;

  • Tıbbi cihazlar

  • Oyuncaklar

  • Gıda

  • Pestisitler

  • Biyosidal ürünler

gibi birçok sektörde uygulanacaktır.


ECHA Tarafından Yönetilecek Ortak Veri Platformu

Girişimin merkezinde, ECHA tarafından yönetilecek ortak kimyasal veri platformu yer almaktadır.

Bu platform:

  • 70’ten fazla AB mevzuat çerçevesindeki mevcut verileri entegre edecektir.

  • Kimyasal tehlikeler

  • Fiziko-kimyasal özellikler

  • Çevresel varlık

  • Emisyonlar

  • Kullanım alanları

gibi kapsamlı bilgileri içerecektir.

Ayrıca daha güvenli alternatif maddelere ilişkin bir veri tabanı barındırarak AB’nin güvenli ve sürdürülebilir kimyasallara geçiş stratejisini destekleyecektir.


Bilimsel Uzmanlığın Daha Etkin Kullanımı

OSOA paketi, hangi AB ajansının hangi bilimsel ve teknik görevden sorumlu olduğunu açık şekilde tanımlamaktadır.

Bu sayede:

  • Kurumlar arası çakışmalar azalacak

  • Uzmanlık daha etkin kullanılacak

  • Yeni ortaya çıkan riskler daha erken tespit edilebilecek

  • Düzenleyici müdahaleler daha zamanında gerçekleştirilebilecektir


Sonuç

OSOA paketi, AB kimyasal mevzuatında yalnızca teknik bir güncelleme değil, risk değerlendirme mimarisinin yeniden yapılandırılması anlamına gelmektedir.

Amaç; daha hızlı, daha tutarlı, daha şeffaf ve bilimsel olarak daha güçlü bir kimyasal güvenlik sistemi oluşturmaktır.

 

Back to news list