SEA & CLP Yönetmeliği Uyum

SEA Nedir?

SEA,  SINIFLANDIRILMA, ETİKETLENME VE AMBALAJLANMA HAKKINDA YÖNETMELİK'in baş harflerini oluşturmaktadır. 

Türkiye'de güvenlik bilgi formu (MSDS Hazırlama) hazırlanırken temel mevzuat SEA mevzuatıdır. GBF (MSDS) hazırlayıcıların yetkili akredite kuruluşlardan GBF/MSDS Hazırlama sertifikasına sahip olması gerekir.

Piyasaya sürülen madde, karışım ve nesnelerin, insan sağlığı ve çevre üzerinde teşkil edebileceği olumsuz etkilere karşı ileri düzeyde koruma sağlamak ve serbest dolaşımlarını temin etmek üzere sınıflandırılmasına, etiketlenmesine ve ambalajlanmasına ilişkin idari ve teknik usul ve esasları düzenlemektir.

a) Piyasaya arz edilen maddelerin ve karışımların sınıflandırılmasını, zararlı maddelerin ve karışımların etiketlenmesini ve ambalajlanmasını,
b) İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcıların, piyasaya arz edilen maddeleri ve karışımları sınıflandırmasına ilişkin hükümleri,
c) Tedarikçilerin, piyasaya arz edilen zararlı maddeleri ve karışımları etiketlemesi ve ambalajlamasına ilişkin hükümleri,
ç) İmalatçı, eşya üreticileri ve ithalatçıların, 26/12/2008 tarihli ve 27092 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Envanteri ve Kontrolü Hakkında Yönetmeliğin ek-1’inin 1 inci, 2 nci ve 3 üncü başlıklarında yer alan maddeler hariç, bu Yönetmeliğin ek-8’inin 1 inci, 3 üncü, 4 üncü ve 5 inci başlıklarında belirtilen koşulları sağlayan ve piyasaya arz edilmeyen maddelerin sınıflandırmasına ilişkin hükümleri,
d) Ek-6’nın üçüncü bölümünde, uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiket bilgilerinin yer aldığı madde listesinin oluşturulmasını,
e) Zararlı maddelerin sınıflandırma ve etiketleme bildirimine ilişkin hükümleri,
f) (d) bendinde belirtilen uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiketleme unsurlarından ve (e) bendinde belirtilen bildirimden oluşan, maddelere ait bir sınıflandırma ve etiketleme envanterinin oluşturulmasını,

kapsar.

1 Haziran 2016 itibariyle, 11 Aralık 2013 tarihli ve 28848 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan, SEA yönetmeliği tamamen zorunlu hale gelmiştir.

Güvenlik Bilgi Formundaki bilgiler açık ve anlaşılır biçimde yazılır. Güvenlik Bilgi Formu, bilindiği ölçüde kullanıcı kitlesinin özel ihtiyaçlarını ve bilgilerini dikkate alacak yetkili kişilerce hazırlanır. Maddeler ve karışımların tedarikçileri yetkili kişilerin güncelleme eğitimi dahil olmak üzere uygun eğitimi almasını temin eder.

Bir GBF (MSDS) hazırlanırken aşağıdaki 16 başlıklı format dikkate alınarak hazırlanmak zorundadır. (Yeni KKDİK formatı)

BÖLÜM 1: Maddenin/karışımın ve şirketin/dağıtıcının tanımı

1.1. Madde/Karışım kimliği

1.2. Maddenin veya karışımın ilgili tanımlanmış kullanımları ve tavsiye edilmeyen kullanımları

1.3. Güvenlik bilgi formu sağlayıcısının detayları

1.4. Acil telefon numarası BÖLÜM 2: Zararların tanımı

2.1. Madde veya karışımın sınıflandırması

2.2. Etiket bilgileri

2.3. Diğer zararlar

BÖLÜM 3: Bileşimi /içindekiler hakkında bilgi

3.1. Maddeler

3.2. Karışımlar

BÖLÜM 4: İlk yardım önlemleri

4.1. İlk yardım önlemlerinin tanıtımı

4.2. Akut ve gecikmeli önemli belirtiler ve etkiler

4.3. Tıbbi müdahale ve özel tedavi gereği için ilk işaretler BÖLÜM 5: Yangınla mücadele önlemleri

5.1. Yangın söndürücüler

5.2. Madde veya karışımdan kaynaklanan özel zararlar

5.3. Yangın söndürme ekipleri için tavsiyeler BÖLÜM 6: Kaza sonucu yayılma önlemleri

6.1. Kişisel önlemler, koruyucu ekipman ve acil müdahale planı

6.2. Çevresel önlemler

6.3. Kontrol altında tutma ve temizleme için yöntem ve malzemeler

6.4. Diğer bölümlere atıflar BÖLÜM 7: Elleçleme ve depolama

7.1. Güvenli elleçleme için önlemler

7.2. Birlikte bulunmaması gereken maddeleri de içeren güvenli depolama koşulları

7.3. Belirli son kullanımlar

BÖLÜM 8: Maruz kalma kontrolü/kişisel korunma

8.1. Kontrol parametreleri

8.2. Maruz kalma kontrolü

BÖLÜM 9: Fiziksel ve kimyasal özellikler

9.1. Temel fiziksel ve kimyasal özellikler hakkında bilgi

9.2. Diğer bilgiler

BÖLÜM 10: Kararlılık ve tepkime

10.1. Tepkime

10.2. Kimyasal kararlılık

10.3. Zararlı reaksiyon olasılığı

10.4. Kaçınılması gereken durumlar

10.5. Uyumsuz malzemeler

10.6. Zararlı bozunma ürünleri BÖLÜM 11: Toksikolojik bilgiler

11.1. Toksikolojik etkiler hakkında bilgi BÖLÜM 12: Ekolojik bilgiler

12.1. Toksisite

12.2. Kalıcılık ve bozunabilirlik

12.3. Biyobirikim potansiyeli

12.4. Toprakta hareketlilik

12.5. PBT ve vPvB değerlendirmesi sonuçları

12.6. Diğer olumsuz etkiler BÖLÜM 13. Bertaraf etme bilgileri

13.1. Atık işleme yöntemleri BÖLÜM 14. Taşımacılık bilgisi

14.1. UN Numarası

14.2. UN uygun taşımacılık ismi

14.3. Taşımacılık zararları

14.4. Ambalaj grubu

14.5. Çevresel zararlar

14.6. Kullanıcılar için özel önlemler

14.7. MARPOL 73/78 Ek II ve IBC Koduna göre Toplu Taşımacılık BÖLÜM 15. Mevzuat bilgisi

15.1. Madde veya karışım için güvenlik, sağlık ve çevresel düzenlemeler/mevzuat

15.2. Kimyasal güvenlik değerlendirmesi BÖLÜM 16: Diğer bilgiler.


CLP Nedir?

20 Ocak 2009’da yürürlüğe giren CLP, madde ve karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanmasına ilişkin kuralları düzenleyen, Birleşmiş Milletler Küresel Uyum Sistemi'ni (United Nations Globally Harmonized System) baz almış olan AB tüzüğüdür.

  • Classification (Sınıflandırma) 
  • Labelling (Etiketleme)
  • Packaging (Ambalajlama)

CLP, Tehlikeli Maddeler (Dangerous Substances Directive, DSD)3 ve Tehlikeli Karışımlar (Dangerous Preparations Directive, DPD)4 Yönergelerinin yerini almıştır.

CLP'nin genel amacı; insan ve çevre sağlığının yüksek derecede korunması, maddelerin, karışımların ve eşyaların serbest hareketlerinin sağlanmasıdır.

CLP'nin REACH'ten farklılıkları olması ile birlikte mevcut bilgi ve sistemle çok yakından ilgisi vardır. REACH sınıflandırma ve etiketleme kriterlerini içermez fakat CLP yönetmeliğine atıfta bulunur.

DSD/DPD ile CLP arasındaki temel farklar

CLP tüzüğüne geçişle birlikte DSD/DPD çerçevesindeki eski sınıflandırma ve etiketleme esaslarında bazı önemli değişikliklere gidilmiştir. Bu yeniliklerin bir kısmı isimlendirme ile ilgilidir. Örneğin; müstahzar yerine karışım, Risk (R) yerine Zararlılık (H) ifadeleri, Güvenlik (S) yerine Tedbir (P) ifadeleri gibi kullanımlar benimsenmiştir. Bununla birlikte, fizikokimyasal zararlılıkların sınıflandırmasına yönelik eklenen yeni kategoriler, tehlikeler arasında daha hassas bir ayrıma olanak vermektedir.

İnsan sağlığı için yeni bir sınıflandırma türü olan Belirli Hedef Organ Toksisitesi (BHOT) eklenmiştir. Bu kategori, tekli veya tekrarlı maruziyet türlerine sahip olabilir. Eldeki akut toksisite verileri ile hem BHOT Tek Mrz. hem de ölümcül düzeyde Akut Toks. sınıflandırmaları hesaplanan bir madde için özellikle ölümcül etkiler söz konusu organla ilgili ise ölçütler uygulanırken dikkatli olunmalıdır çünkü bir madde aynı etkiden iki sınıflandırma alamaz. BHOT Tekrar. Mrz. ise yinelenen maruziyete dayanır. BHOT Tek Mrz. gibi birkaç kategorisi vardır ve aynı şekilde çift sınıflandırmadan kaçınılmalıdır. Örneğin, üreme toksisitesi sınıflandırmasına yol açan bir etki, üremeyle ilgili bir organda BHOT Tekrar. Mrz. sınıflandırmasına yol açmaz.

Ayrıca hassaslaşma sınıflandırmasında hem cilt hem de solunum yolu hassaslaştırıcıları için alt kategoriler mevcuttur. Bu durumu ayırt edecek kadar veri bulunan durumlarda madde; ya 1A, kuvvetli hassaslaştırıcılar, ya da 1B diğer hassaslaştırıcılar kategorileri altında sınıflandırılabilir. Eğer ürün hakkında, bir alt kategoriye karar verecek kadar bilgi yok ancak hassaslaşmaya dair kanıt varsa, ürünler Kategori 1 olarak sınıflandırılmalıdır. Bu sınıflandırmalar için geçerli olan derişim sınırları belirlenmiştir ve ölçütlerin bulunduğu tablolar CLP Yönetmeliği'nin 286/2011 sayılı ekinde yer alır. Ayrıca ikinci ATP (AB 2011/286) ile sucul kronik sınıflandırma için yeni ölçütler ve ozon tabakasına zararlı maddelerin sınıflandırması için derişim sınırları eklemiştir.

Burada bahsedilen değişiklikler, bu yönetmelikleri temel alan SAE5 ile SEA yönetmelikleri arasındaki geçiş için de geçerlidir.


Referanslar:

1 11 Aralık 2013 tarih ve 28848 sayılı Mükerrer resmi gazetede yayınlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik
2 Regulation (EC) No 1272/2008 of the European Parliament and of the Council of 16 December 2008 on classification, labelling and packaging of substances and mixtures, amending and repealing Directives 67/548/EEC and 1999/45/EC, and amending Regulation (EC) No 1907/2006
3 Dangerous Substances Directive; Council Directive 67/548/EEC of 27 June 1967 on the approximation of laws, regulations and administrative provisions relating to the classification, packaging and labelling of dangerous substances
4 Dangerous Preparations Directive; Directive 1999/45/EC of the European Parliament and of the Council of 31 May 1999 concerning the approximation of the laws, regulations and administrative provisions of the Member States relating to the classification, packaging and labelling of dangerous preparations
5 11 Temmuz 1993 tarih ve 21634 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği

Kaynaklar:

http://echa.europa.eu/documents/10162/13562/clp_introductory_en.pdf
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/12/20131211M1-1.htm